Pod Brukiem Leży Plaża

Biuletyn warszawskiej Antify

Symbol Trzech Strzał

trzy strzały 2

Symbolika ruchu antyfaszystowskiego w Polsce od lat zdominowana jest przez symbole negujące tzn. przekreślone symbole faszystowskie lub tzw. dwie flagi wpisane w koło. Obok nich pojawia coraz częściej się symbol używany w latach 30., chodzi tu o Trzy Strzały.

W okresie faszyzacji Niemiec, coraz powszechniejszej przemocy ze strony bojówek nazistów oraz zapowiedzi likwidacji opozycji po dojściu do władzy, partie lewicowe oraz związki zawodowe powoływały grupy paramilitarne do ochrony wieców i demonstracji. Z czasem trzy takie grupy połączyły się w jedną tworząc Żelazny Front – największą organizację antyfaszystowską, zrzeszającą trzy miliony członków. Szczególnie aktywna pozostawała młodzież, która przeszła do zwalczania faszystów na ulicach i zaczęła tworzyć formacje zbrojne w odpowiedzi na coraz bardziej dyktatorskie rządy.

Symbolem Żelaznego Frontu były trzy strzały, mające symbolizować trzech największych wrogów ruchu socjalistycznego: monarchię, faszyzm i państwowy komunizm. Symbol zaprojektował przyjaciel Alberta Einsteina, aktywista Niemieckiej Partii Socjaldemokratycznej i badacz technik propagandowych NSDAP – Siergiej Chakhotin. Był to symbol o tyle praktyczny, iż łatwo nim było zamalować swastykę. Z czasem został przejęty przez inne ugrupowania lewicowe na świecie, w tym polskich antyfaszystów. W 1933 roku Żelazny Front został zakazany i rozbity przez nazistów.

Rok później, w kwietniu 1934 roku powstał Obóz Narodowo-Radykalny, organizacja wzorująca się na włoskim faszyzmie z której inspiracji dokonywane były brutalne napady na osoby pochodzenia żydowskiego oraz na organizacje robotnicze, ich lokale i demonstracje. Z czasem powstały również ugrupowania skrajnie prawicowe, wzorujące się na hitleryzmie, takie jak Narodowo Socjalistyczna Partia Robotnicza. Wobec tych wydarzeń władze Polskiej Partii Socjalistycznej postanowiły powołać do życia organizację samoobrony pod nazwą Akcja Socjalistyczna. Celem AS było chronienie lokali, zebrań, pochodów i wieców organizowanych przez PPS i inne organizacje z nią związane. W skład AS wchodzili ochotniczo członkowie partii w wieku do lat 30-tu, wywodzący się głównie ze środowisk robotniczych.

Swoją własną formację do stawiania oporu narodowcom powołał również Bund, a członkowie tak silnie uprzykrzali życie bojówkarzom napadającym na żydowskich studentów, iż do tej pory prawicowi historycy próbują przedstawiać problem starć na ulicach Warszawy jako brutalne napady Żydów na polskich patriotów. Działacze Bundu i AS współpracowali ze sobą, z czasem przechodząc do akcji ofensywnych. Jedną z nich było przerwanie wiecu ONRu w Warszawie 1937 roku; Stanisław Sankowski wspominał to tak: „Pamiętam, że kiedy przemawiał [Bolesław] Piasecki i gromkim głosem mówił, że Polsce potrzebny jest chirurg (myśmy też tak uważali, tylko że im chodziło o innego chirurga aniżeli nam) w tym momencie z naszej strony rozpoczęły się działania, które miały na celu zerwanie tego wiecu. Doszło do bójki, bójki bardzo krwawej, ponieważ oenerowcy byli uzbrojeni w pały, pręty, a nawet i noże. Wielu naszych towarzyszy zostało poranionych. Niemniej nasze wystąpienie doprowadziło do tego, że wiec ten został rozbity i zerwany, a nam o to właśnie chodziło”.

Członkowie Akcji Socjalistycznej, w  tym Leszek Raabe, aktywnie włączyli się w działanie ruchu oporu podczas okupacji hitlerowskiej.

Na podstawie artykułów:
Michał Syska, Antyfaszyści spod znaku trzech strzał
Eryk Blerski, Sport w polskim ruchu antyfaszystowskim przed 1939 r.


Categorised as: Historia



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *